اردبیل؛ تاملی در حکمرانی فرهنگی و تمدن‌ساز

سیدرضا صالحی‌امیری وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در پایگاه اطلاع رسانی دولت نوشت: دهه فجر انقلاب اسلامی، «لحظه خودآگاهی تمدنی» ملت ایران است؛ لحظه‌ای که در آن، نسبت میان دولت، جامعه و افق آینده، در تراز عقلانیت اخلاق‌گرا، حکمرانی مطلوب و معناشناسی انسان‌محور، بازاندیشی می‌شود.در چنین منظومه‌ای، سفر اخیرم به استان اردبیل، کنشی آگاهانه در سپهر حکمرانی فرهنگی، سیاست‌گذاری مسئله‌محور و بازسازی سرمایه اجتماعی بود؛ کنشی که می‌کوشد شکاف میان سیاست رسمی و زیست شرافتمندانه مردم را ترمیم کرده و دولت را به متن جامعه بازگرداند.

این سفر که از نخستین ساعات صبح روز شنبه ۱۸ بهمن‌ماه و از شهر عنبران در شهرستان نمین آغاز شد و تا عصر روز بعد تداوم یافت، خود واجد دلالتی معرفتی است. استمرار حضور میدانی در استان‌ها، مبتنی بر این باور بنیادین است که سیاست عمومی، مادامی که از تجربه زیسته مردم فاصله داشته باشد، به مجموعه‌ای از گزاره‌های انتزاعی و بوروکراتیک فروکاسته می‌شود. تمرکززدایی از مرکز و عزیمت به پیرامون، در این چارچوب، انتخابی عقلانی، اخلاقی و عدالت‌محور است.

عنبران، به‌مثابه یکی از کانون‌های زنده و تاریخی صنایع‌دستی ایران، تجسم عینی پیوند فرهنگ، اقتصاد و هویت است. گلیم عنبران، حافظه تاریخی، معیشت بومی و زیست اجتماعی یک سرزمین را در تار و پود خود حمل می‌کند. فعالیت بیش از چهار هزار هنرمند ـ عمدتاً بانوان ـ در این منطقه، نشان می‌دهد که صنایع‌دستی می‌تواند هم‌زمان حامل عدالت اجتماعی، توانمندسازی اقتصادی، کرامت انسانی و صیانت از میراث ناملموس باشد.

گفت‌وگوی بی‌واسطه با هنرمندان و تشکل‌های صنفی، سه مسئله ساختاری را آشکار ساخت: فقدان امنیت شغلی و پوشش بیمه‌ای پایدار، ناپایداری زنجیره تأمین مواد اولیه و ضعف ساختاری در نظام بازاریابی و اتصال به بازارهای ملی و فراملی. این مواجهه میدانی، سیاست‌گذاری را از سطح توصیف، به سطح تشخیص و سپس به سطح مداخله عقلانی ارتقا می‌دهد.

در ادامه، در شهر اردبیل، نشست مشترک با سرمایه‌گذاران، فعالان گردشگری، هتلداران، آژانس‌ها، راهنمایان و تشکل‌های صنفی برگزار شد؛ نشستی که در آن، موانع سرمایه‌گذاری با زبانی صریح و فارغ از پیرایه‌های اداری مطرح شد. حضور استاندار و مدیران ملی و محلی، امکان تصمیم‌گیری هم‌زمان، تقسیم کار نهادی و طراحی سازوکارهای حل مسئله را در همان جلسه فراهم ساخت. بخشی از چالش‌ها در سطح استان و بخشی در سطح سیاست‌های ملی، نظام تسهیلاتی و حمایت‌های حقوقی تعریف شد. رشد معنادار منابع تسهیلاتی وزارت میراث‌فرهنگی در سال جاری، از محل صندوق توسعه ملی، بانک مرکزی، تبصره پنج و تسهیلات اشتغال روستایی، مؤید آن است که دولت، سرمایه‌گذاری در گردشگری را سرمایه‌ای راهبردی و اقتصادی تلقی می‌کند.

افتتاح پروژه‌هایی چون پارک آبی و بازدید از بزرگ‌ترین مجموعه آب‌درمانی سرعین، به‌همراه مجموعه‌های گسترده اقامتی و گردشگری، نشانه گذار آگاهانه از رویکرد مصرف‌محور و مقطعی، به سوی الگوی توسعه پایدار، آینده‌نگر و مبتنی بر مزیت‌های نسبی است. سرعین، با میلیون‌ها گردشگر سالانه و شبکه متنوع اقامتی، واجد ظرفیت آن است که به قطب ملی و منطقه‌ای گردشگری سلامت بدل شود؛ ظرفیتی که در صورت حکمرانی هوشمندانه، می‌تواند به مزیت رقابتی ایران در جغرافیای نوین گردشگری منطقه تبدیل شود.

هم‌زمان، افتتاح ۱۱۴ پروژه گردشگری در ارتباط زنده با شش استان و تحقق مجموع ۲۲۵ پروژه با ارزشی فراتر از ۲۱ همت در ایام دهه فجر، نشانه‌ای روشن از بازگشت اعتماد بخش‌خصوصی، احیای عقلانیت اقتصادی و شکل‌گیری اجماع نهادی در سیاست‌های توسعه گردشگری است. این مسیر، با افتتاح پروژه‌های متنوع در سراسر کشور تا نوروز تداوم خواهد یافت و نقشه‌ای نو از جغرافیای سرمایه‌گذاری گردشگری ایران ترسیم خواهد کرد.

اردبیل، افزون بر کارکردهای اقتصادی و گردشگری، یکی از کانون‌های بنیادین در تاریخ تمدنی ایران‌زمین است. خاستگاه دولت صفوی و پیوند تاریخی آن با قزوین و اصفهان، جایگاه این استان را در فرآیند تکوین دولت ـ ملت ایرانی برجسته می‌سازد. این پیشینه تمدنی، در کنار اقلیم منحصربه‌فرد، میراث‌فرهنگی غنی و صنایع‌دستی پویا، اردبیل را به نمونه‌ای ممتاز از توسعه متوازن، معناگرا و مبتنی بر هویت بدل کرده است.

در حوزه میراث‌فرهنگی، تخصیص ۱۴۱ میلیارد تومان برای مرمت، احیا و سامان‌دهی مجموعه ثبت‌جهانی شیخ صفی‌الدین اردبیلی، اقدامی کم‌سابقه و راهبردی است؛ اقدامی که بیانگر ارتقای جایگاه میراث تمدنی در سلسله‌مراتب اولویت‌های سیاست عمومی دولت است.

آنچه این سفر را واجد اهمیت مضاعف می‌سازد، الگویی است که از دل آن سر برمی‌آورد: الگویی از حکمرانی فرهنگیِ مسئله‌محور و مردم‌پایه؛ الگویی که در آن، دولت نه فرمان‌دهنده‌ای از بالا، بلکه تسهیل‌گر، شنونده و همراه جامعه است. سیاست ما روشن است: افتتاح‌ها باید در متن زندگی اقتصادی مردم و در بستر بخش‌خصوصی معنا یابند.

ایران امروز، بیش از هر زمان دیگر، نیازمند بازسازی عقلانیت، ترمیم سرمایه اجتماعی و پیوند دوباره سیاست با فرهنگ و معناست. میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، متن آینده تمدنی ایران‌اند. اردبیل، در این افق، نماد تلاقی تاریخ و آینده، خرد و توسعه و حکمرانی و معناست؛ الگویی الهام‌بخش برای بازتعریف مسیر پیش‌روی ایران در عصر جدید.

انتهای پیام/

کد خبر 1404112101133
دبیر مهدی نورعلی

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha